Hakkımızda
ETAD
Eğitim Tarihi Derneği (ETAD), 12 Haziran 2025 tarihinde İstanbul’da kurulmuş, eğitim tarihi alanında faaliyet gösteren bir sivil toplum kuruluşudur. Derneğimiz, ortak bir akademik tutkuyu paylaşan, alanında yetkin kurucu üyelerin girişimiyle, eğitim tarihi araştırmalarına yeni bir soluk getirmek ve bu alandaki bilimsel birikimi güçlendirmek hedefiyle hayata geçirilmiştir.


Amacımız
Tüzüğümüzün 2. maddesinde de resmen belirtildiği gibi, derneğimizin temel amacı:
“Eğitimin tarihi, felsefi, sosyal ve kültürel temelleri üzerine bilimsel faaliyette bulunmak, akademik düzeyde birikimler ortaya koymak, bilimsel politikalar üretmek, araştırmaları ve araştırmacıları destekleyerek bilgiyi yaymaktır.”
Bu temel amaç doğrultusunda, Türkiye’de ve uluslararası alanda eğitim tarihi çalışmalarının niteliğini artırmayı ve bu alanda çalışan araştırmacılar arasında güçlü bir iletişim ve iş birliği ağı kurmayı hedeflemekteyiz.
Kurumsal Tarihçemiz
Türkiye’de ilk uluslararası eğitim tarihi konferansı ISCHE (International Standing Conference of History of Education) İstanbul Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenmiştir (https://2015.ische.org/). Kongre düzenleme sürecinde ISCHE yönetim komitesi ve ISCHE 37 düzenleme komitesine liderlik eden Ali Arslan, Filiz Meşeci-Giorgetti, Betül Batır ve Hayrunisa Alp tarafından yapılan toplantılarda Türkiye’de bir eğitim tarihi derneğinin kurulmasının gerekliliği üzerinde durulmuştur. Türkiye’de eğitim tarihi çalışmaları yapanların aynı kurumda dahi farklı fakülte ve bölümlerde olması, alanın dağınık yapısı, dernek kurmanın temelindeki işbirlikli ortak amaç yönelimli çalışma ortamını sağlayamamıştır.
2016 yılındaki Eğitim Fakültelerinin yeniden yapılandırılması kapsamında, Eğitim Felsefesi, Eğitimin Sosyal ve Tarihi Temelleri programları Eğitimin Felsefi, Sosyal ve Tarihi Temelleri programı olarak tek bir çatı altında toplanmıştır. Ankara Üniversitesi öğretim üyelerinin öncülüğünde 2015 yılında Eğitim Felsefesi Derneği kurulmuştur (www.efd.org.tr). Eğitim Felsefesi Derneği ve Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, Eğitimin Felsefi, Sosyal ve Tarihi Temelleri Ana Bilim Dalı işbirliği ile 2020 yılında Eğitimin Felsefi, Sosyal ve Tarihi Temelleri Çalıştayı’nı gerçekleştirmişlerdir. Çalıştaya 14 farklı üniversiteden öğretim üyeleri ve öğrenciler davet edilmiş, çalıştay 55 katılımcıyla gerçekleştirilmiştir. Çalıştayda Eğitim Felsefesi, Eğitim Sosyolojisi ve Eğitim Tarihi üzerine ayrı çalıştay raporları düzenlenmiştir. Hazırlanan raporlarda Eğitim Tarihi alanında dernekleşmeye gidilmesi, ulusal ve uluslararası çalıştayların ve sempozyumların düzenlenmesi, alana özgü bir derginin oluşturulması önerilmiştir (Ünder ve Aslan, 2020).
2021 yılında 7. Uluslararası Tarih Eğitimi Sempozyumu’nda (ISHE) düzenlenen Eğitim Tarihi Panelinde eğitim tarihi alanında dernekleşmenin önemi, dünyadaki eğitim tarihi dernekleri, dergileri ve faaliyetleri üzerinde durulmuştur (Meşeci-Giorgetti, 2021).
2021 tarihinde İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa’da Prof. Dr. Ahmet Şimşek’in akademik danışmanlığında Dr. Eyüp Cücük’ün Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) Bilim İnsanı Destekleme Başkanlığı (BİDEB) 2218 Yurt İçi Doktora Sonrası Araştırma Burs Programı kapsamında desteklenen 118C518 kod nolu “Konu, Kaynak ve Metodoloji Bağlamında Türkiye’de Eğitim Tarihi Araştırma Alanı: Mevcut Durum, Sorunlar ve Çözüm Önerileri” başlıklı doktora sonrası araştırma projesi kapsamında https://www.turkegitimtarihi.org/ internet sitesi kurulmuştur. Bu internet sitesi projede de belirtilen “Türk eğitim tarihçileri için bilgi ve işbirliği platformu” kurma ve “Türkiye’deki eğitim tarihi alanına ilişkin bibliyografik bir veritabanı oluşturma” vizyonunun önemli bir basamağını teşkil etmiştir.
29 Ekim 2022 tarihinde Mustafa Ergün, Tayyip Duman, Hasan Ünder, Cemil Öztürk, Hasan Akgündüz, Mustafa Gündüz, Filiz Meşeci Giorgetti, Arzu Meryem Demirkıran, Vehbi Baysan, Ayşe Aksu, Büşra Tombak İlhan, Özlem Gürsoy, Mustafa Canlı gibi Eğitim Tarihi’nin duayenlerinin ve genç araştırmacıların katıldığı bir Zoom toplantısı yapılmıştır. Bu toplantıya Yahya Akyüz rahatsızlığı sebebiyle katılamamış, ancak toplantıya hep bir dernek açmak istediği, ancak bunu gerçekleştiremediği mesajını yollamıştır. Zoom toplantısında bir Eğitim Tarihi Derneği açmanın gerekliliği, dernek açmanın önündeki zorluklar, imkânlar üzerine konuşulmuştur. Toplantıya katılanlar tarafından dernek açmaya ilişkin bir tüzük hazırlama girişiminde bulunulsa da, bu çabalar sonuçsuz kalmıştır.
2024 yılından itibaren Mustafa Gündüz, Filiz Meşeci Giorgetti, Vehbi Baysan, Ayşe Aksu ve Eyüp Cücük (2024, 2025) tarafından Türk Eğitim Tarihi Platformu adı altında Türk Eğitim Tarihi Çalıştayları düzenlenmeye başlanmıştır. Özellikle I. Türk Eğitim Çalıştayı’nda bir dernek ya da vakıf kurulması gerekliliği üzerinde durulmuştur. Bu hedef hemen gerçekleştirilemese de, Türk Eğitim Tarihi Platformu, Mustafa Gündüz, Ayşe Aksu ve Vehbi Baysan yönetiminde çalıştay faaliyetlerine devam etmektedir.
Yukarıda belirtilen çalıştaylar, ulusal ve uluslararası sempozyum ve konferanslar kurumsal bir yapının inşa edilmesinin önemli hareket noktaları olmuştur. İstanbul’daki üniversiteler arasında bünyesinde en fazla eğitim tarihçisini bulunduran İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi öğretim üyeleri, 12 Haziran 2025 tarihinde Eğitim Tarihi Derneği’ni (ETAD) kurmuştur. Kuruluş işlemlerinin ardından ETAD, Türkiye’deki farklı üniversitelerden eğitim tarihçilerini de bünyesine katarak çeşitlenip zenginleşmeye devam etmektedir. Ocak 2026’da ilk genel kurul toplantısını yapan ETAD demokratik bir yapı içinde kapsayıcı, ulusal ve uluslararası işbirliklerini önemseyen bir vizyonla faaliyetlerine devam etmektedir.
Bu anlayışla ETAD 2026 yılının ilk yarısında Eğitim Tarihi Platformu tarafından düzenlenen III. Türk Eğitim Tarihi Çalıştayı’na destek vermiş, Türk Eğitim Tarihi Araştırmaları (TURKHER) dergisini yayımlamaya başlamış ve ulusal üye olarak ISCHE bünyesine katılmıştır. Faaliyetlerine tüm hızıyla devam eden ETAD, kısa süre içerisinde araştırma ve eğitim projeleri gerçekleştirme, sempozyum, konferans ve toplantılar düzenleme hedeflerini gerçekleştirmek, eğitim tarihi alanına katkı sağlayan faaliyetleri desteklemek amacıyla çalışmalarına devam etmektedir.
KAYNAKÇA
Gündüz, M., Meşeci-Giorgetti, F., Baysan, V., Aksu, A., & Cücük, E. (2024). Türk Eğitim Tarihi Çalıştayları I: II. Maarif Şurası ve Ahlak Eğitimi [Çalıştay Raporu], Alanyazın, 5(1), 235-244.
Gündüz, M., Meşeci-Giorgetti, F., Baysan, V., Aksu, A., & Cücük, E. (2025). Türk Eğitim Tarihi Çalıştayları II: Türk Millî Eğitimine Dış Etkiler [Çalıştay Sonuç Raporu], Alanyazın, 6(1), 69-77.
Meşeci Giorgetti, Filiz (2021). “Ulusal ve Uluslararası Bağlamda Eğitim Tarihi: Dernekler, Konferanslar ve Dergiler.” 7. Uluslararası Tarih Eğitimi Sempozyumu Bildiri Tam Metinleri, 17–19 Eylül 2021, Tokat, Türkiye, s. 1–12.
Ünder, Hasan., Cengiz ASLAN (haz.) (2020). Eğitimin Felsefi, Sosyal ve Tarihi Temelleri Çalıştayı. Ankara: Ankara Üniversitesi Yayınları
Misyonumuz
Derneğimizin misyonu; eğitimin tarihi, felsefi, sosyal ve kültürel temelleri üzerine disiplinler arası bir yaklaşımla bilimsel faaliyetler yürütmek; bu alanda akademik düzeyde birikimler ortaya koyarak bilimsel politikalar üretmek ve nitelikli araştırmaları ve araştırmacıları destekleyerek bilginin yayılmasına hizmet etmektir.
Vizyonumuz
Vizyonumuz; Türkiye’de ve uluslararası alanda eğitim tarihi araştırmaları için öncü ve saygın bir referans merkezi olmak, disiplinler arası iş birliğine dayalı, sistemli ve kurumsal bir akademik gelenek inşa etmek ve bugünün eğitim meselelerinin anlaşılmasına ve çözümüne tarihsel bir perspektifle katkıda bulunmaktır.
Faaliyet Alanlarımız
Derneğimiz, yukarıda belirtilen amacı gerçekleştirmek için geniş bir yelpazede faaliyetler yürütür. Başlıca çalışma konularımız şunlardır:
Bilimsel Etkinlikler: Alanımızdaki birikimi paylaşmak ve yeni araştırmaları teşvik etmek amacıyla kurs, seminer, sempozyum, konferans ve panel gibi eğitim çalışmaları düzenlemek.
Yayıncılık: Derneğimizin amaçları doğrultusunda gazete, dergi, kitap ve bülten gibi yayınlar çıkararak bilimsel bilginin daha geniş kitlelere ulaşmasını sağlamak.
Araştırma ve Projeler: Faaliyetlerimizin etkinliğini artırmak için araştırmalar yapmak ve kamu kurumları ile ortak projeler yürütmek.
Dokümantasyon: Alanla ilgili her türlü bilgi, belge ve dokümanı temin ederek bir dokümantasyon merkezi oluşturmak.
Uluslararası İş Birliği: Uluslararası faaliyette bulunmak, yurt dışındaki dernek veya kuruluşlara üye olmak ve bu kuruluşlarla ortak çalışmalar yapmak.
Kurucularımız
Derneğimiz, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi, Eğitimin Felsefi, Sosyal ve Tarihi Temelleri Anabilim Dalında görev alan akademisyenlerin öncülüğünde kurulmuştur:
Prof. Dr. Filiz MEŞECİ-GIORGETTI
Prof. Dr. Ahmet ŞİMŞEK
Prof. Dr. Hasan AKGÜNDÜZ
Prof. Dr. Betül BATIR
Doç. Dr. Evren ŞAR-İŞBİLEN
Dr. Murat ÖZTÜRK
Dr. Eyüp CÜCÜK
